Uzgodnienie projektu budowlanego z rzeczoznawcą ppoż. – kiedy i jak

5 min czytania
Uzgodnienie projektu budowlanego z rzeczoznawcą ppoż. – kiedy i jak

Uzgodnienie projektu budowlanego z rzeczoznawcą do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych to formalny etap, bez którego dla wielu inwestycji nie da się uzyskać pozwolenia na budowę. Rzeczoznawca sprawdza, czy rozwiązania zawarte w projekcie spełniają wymagania ochrony przeciwpożarowej, i potwierdza to pieczątką oraz podpisem. W tym artykule wyjaśniamy, kiedy uzgodnienie jest potrzebne, co dokładnie podlega ocenie, jak przebiega procedura i na co zwrócić uwagę przy wyborze rzeczoznawcy.

Czym jest uzgodnienie ppoż. i kto je wykonuje

Uzgodnienie pod względem ochrony przeciwpożarowej polega na ocenie projektu przez rzeczoznawcę do spraw zabezpieczeń przeciwpożarowych – osobę wpisaną na listę prowadzoną przez Komendanta Głównego Państwowej Straży Pożarnej. Rzeczoznawca nie jest urzędnikiem; to niezależny ekspert, który odpowiada za swoją opinię. Uzgodnienie jest potwierdzane na projekcie, a następnie dołączane do dokumentów składanych w urzędzie.

Obecnie zasady uzgadniania określa rozporządzenie Ministra Spraw Wewnętrznych i Administracji z 5 sierpnia 2023 r. w sprawie uzgadniania projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego, projektu technicznego oraz projektu urządzenia przeciwpożarowego pod względem zgodności z wymaganiami ochrony przeciwpożarowej (Dz.U. 2023 poz. 1563). Poprzednie rozporządzenie z 17 września 2021 r. zostało uchylone, dlatego nie należy się na nie powoływać w nowych dokumentach.

Co podlega uzgodnieniu

Zgodnie z tytułem rozporządzenia uzgodnieniu podlegają:

  • projekt zagospodarowania działki lub terenu (m.in. dojazdy pożarowe, odległości od sąsiednich budynków, źródła wody do zewnętrznego gaszenia),
  • projekt architektoniczno-budowlany (klasyfikacja budynku, strefy pożarowe, odporność pożarowa, drogi ewakuacyjne),
  • projekt techniczny (rozwiązania szczegółowe, np. instalacje, przegrody, oddymianie),
  • projekt urządzenia przeciwpożarowego (np. system sygnalizacji pożaru, instalacja tryskaczowa, dźwiękowy system ostrzegawczy).

To ostatnie uzgodnienie jest odrębne od uzgodnienia projektu budowlanego i dotyczy dokumentacji poszczególnych instalacji ppoż.

Kiedy uzgodnienie jest wymagane

Obowiązek uzgodnienia projektu z rzeczoznawcą wynika z przepisów Prawa budowlanego i dotyczy obiektów, w których zagrożenie pożarowe jest istotne. W praktyce jest to większość budynków użyteczności publicznej, zamieszkania zbiorowego, produkcyjnych, magazynowych i wielorodzinnych budynków mieszkalnych. Zwykle nie dotyczy to typowych domów jednorodzinnych, jednak w razie wątpliwości warto sprawdzić to z projektantem lub w organie wydającym pozwolenie.

Uzgodnienie jest potrzebne nie tylko przy budowie nowego obiektu. Obejmuje także sytuacje, w których przebudowa lub zmiana sposobu użytkowania wymaga sporządzenia projektu budowlanego, np. gdy biura zamieniane są na lokal usługowy z salą dla większej liczby osób, a magazyn na przedszkole. Zmiana funkcji często oznacza inną kategorię zagrożenia ludzi, co wpływa na wymagania, o których piszemy w artykule kategorie zagrożenia ludzi ZL I–V.

Procedura krok po kroku

  1. Przygotowanie projektu. Projektant opracowuje część ppoż. (opis i rysunki) – z klasyfikacją budynku, wydzieleniami pożarowymi, drogami ewakuacji i zabezpieczeniami technicznymi.
  2. Wybór rzeczoznawcy. Inwestor lub projektant wybiera rzeczoznawcę z listy prowadzonej przez KG PSP. Wykaz jest publicznie dostępny.
  3. Złożenie dokumentacji. Rzeczoznawcy przekazuje się projekt w komplecie – część architektoniczną, techniczną i opis ppoż.
  4. Ocena i uwagi. Rzeczoznawca analizuje projekt, zgłasza uwagi lub potwierdza zgodność z przepisami. Zdarza się, że projekt trzeba poprawić i złożyć ponownie.
  5. Uzgodnienie. Po spełnieniu wymagań rzeczoznawca opatruje projekt pieczęcią i podpisem. Uzgodniony projekt trafia do organu architektoniczno-budowlanego.
  6. Zmiany w trakcie budowy. Jeśli inwestor zmienia istotne rozwiązania ppoż. w czasie realizacji, zwykle konieczne jest ponowne uzgodnienie zmian.

Rozwiązania zamienne i odstępstwa

Gdy projektant chce zastosować rozwiązanie inne niż przewidują przepisy techniczne, np. zmniejszyć szerokość drogi ewakuacyjnej w zabytkowym budynku, może zaproponować rozwiązanie zamienne zapewniające taki sam poziom bezpieczeństwa. Takie rozwiązania uzgadnia się z właściwym komendantem wojewódzkim Państwowej Straży Pożarnej, a nie wyłącznie z rzeczoznawcą. W złożonych obiektach przygotowanie ekspertyzy ppoż. bywa konieczne i trzeba na to zarezerwować czas.

Jak wybrać rzeczoznawcę i nie stracić czasu

  • Sprawdź wpis na liście rzeczoznawców prowadzonej przez KG PSP.
  • Wybieraj kogoś z doświadczeniem w obiektach podobnych do Twojego (szkoły, hale, obiekty handlowe).
  • Skonsultuj założenia ppoż. już na etapie koncepcji, a nie po zakończeniu projektu – to zmniejsza ryzyko kosztownych poprawek.
  • Dostarcz komplet dokumentów i aktualne dane o planowanej funkcji budynku.
  • Ustal wcześniej termin i zakres prac, w tym liczbę tur uwag.

Najczęstsze powody uwag i odmów uzgodnienia

  • nieprawidłowa klasyfikacja budynku (kategoria ZL, grupa wysokości, klasa odporności pożarowej),
  • zbyt długie lub zbyt wąskie drogi ewakuacyjne,
  • brak dojazdu pożarowego lub wody do zewnętrznego gaszenia,
  • niewłaściwe wydzielenia pożarowe i klasy odporności ogniowej elementów,
  • brak wymaganych instalacji (sygnalizacja pożaru, oddymianie, oświetlenie awaryjne),
  • niespójność między częścią ppoż. a pozostałą dokumentacją.

Jeżeli projekt dotyczy budynku wyższego niż niski, sprawdź też zasady z artykułu o podziale budynków ze względu na wysokość.

Gdzie sprawdzić przepisy

Rozporządzenie o uzgadnianiu projektów jest dostępne w ISAP: rozporządzenie MSWiA z 5 sierpnia 2023 r. w sprawie uzgadniania projektu zagospodarowania działki lub terenu, projektu architektoniczno-budowlanego, projektu technicznego oraz projektu urządzenia przeciwpożarowego (Dz.U. 2023 poz. 1563). Zakres obiektów objętych obowiązkiem uzgodnienia sprawdź w aktualnym Prawie budowlanym.

Przeczytaj też: przepisy przeciwpożarowe – przegląd oraz kategorie zagrożenia ludzi.

Najczęściej zadawane pytania

Czy dom jednorodzinny wymaga uzgodnienia z rzeczoznawcą ppoż.?

Zwykle nie, ale ostateczna odpowiedź zależy od przepisów Prawa budowlanego i parametrów obiektu. Zapytaj projektanta, który wskaże, czy w Twoim przypadku uzgodnienie jest wymagane.

Kto płaci za uzgodnienie?

Koszt ponosi inwestor, najczęściej w ramach zlecenia projektowego. Cena zależy od wielkości i stopnia skomplikowania obiektu oraz ustalenia z rzeczoznawcą.

Czy uzgodnienie jest potrzebne przy zmianie sposobu użytkowania?

Tak, jeśli zmiana wymaga sporządzenia projektu budowlanego lub wpływa na wymagania ppoż. Przykładem jest przekształcenie lokalu w placówkę z większą liczbą osób albo o innym przeznaczeniu.

Czym różni się rzeczoznawca ppoż. od inspektora ochrony przeciwpożarowej?

Rzeczoznawca jest wpisany na listę KG PSP i uzgadnia dokumentację projektową. Inspektor ochrony przeciwpożarowej nadzoruje stan ppoż. w eksploatowanym obiekcie. To dwie różne role.

Zdjęcie główne: Drzwi przeciwpożarowe, rozwiązanie podlegające uzgodnieniu z rzeczoznawcą ppoż. Fot. Achim Hering, Wikimedia Commons, CC BY 3.0.

Czy ten poradnik pomógł Ci w praktyce?

Ten artykuł nie ma jeszcze ocen – bądź pierwszy.

Tekst został utworzony przy pomocy sztucznej inteligencji (modeli językowych).

Redakcja Portal PPOŻ

Redakcja bloga – dzielimy się sprawdzonymi poradami i inspiracjami.